Als je wordt gevraagd om een krachtig Bijbelboek te noemen dat relevant is voor christenen vandaag, zullen niet veel mensen denken aan het oudtestamentische boek Ezra. Maar dit boek, dat de werkelijk buitengewone gebeurtenissen in het leven van de profeet Ezra beschrijft – ruwweg 500 jaar voordat Christus werd geboren – verdient zeker onze aandacht.
1. Wat maakt het boek Ezra zo interessant?
Dit boek gaat over de herbouw van de tempel van Jeruzalem, die bekend staat als de Tweede Tempel. Het verbindt maar liefst vier profeten uit het Oude Testament met elkaar: behalve Ezra zelf verwijst het boek naar Jeremia, Haggaï en Zacharia. Het beschrijft de daden van een man genaamd Zerubbabel, die in de Evangeliën van Mattheüs en Lucas wordt genoemd als een voorouder van Jezus Christus (Mattheüs 1:12-13; Lucas 3:27). Het boek kan ook in verband worden gebracht met het boek Esther. De profeet Ezra is een van de kandidaten voor het auteurschap van ‘Esther’ en in Ezra 4:6 wordt zelfs gesproken over de grote uitdaging waarmee de hoofdpersoon, Esther, werd geconfronteerd.
Maar het belangrijkste is dat God krachtig aan het werk is in dit boek! Eerst “wekt Hij de geest van Kores, de koning van Perzië, op” (Ezra 1:1) om deze niet-Joodse koning het bevel te laten geven om de tempel te herbouwen en de schatten van de Eerste Tempel, die door koning Nebukadnezar waren meegenomen, terug te geven. En dan zendt Hij Zijn Geest naar “de familiehoofden van Juda en Benjamin, en de priesters en de Levieten, allen wier geest God had opgewekt om op te trekken om het huis van de HEER, Die in Jeruzalem woont, te herbouwen” (Ezra 1:5). Dit betekent een buitengewoon krachtige manifestatie van Gods Geest in grote aantallen mensen tijdens, laten we dat niet vergeten, de dagen van het Oude Testament! En er is meer….!
2. Waar gaat het boek Ezra over?
God had beloofd dat het Joodse volk na hun ballingschap in Babylon naar Jeruzalem zou terugkeren. En Hij hield Zijn belofte: 70 jaar nadat de stad in 586 voor Christus was verwoest, keerden de Israëlieten terug zoals voorspeld (Ezra 2:1). Terug in het Beloofde Land wachtte hun de taak om de tempel te herbouwen. Het boek Ezra beschrijft in essentie wat er gebeurde voordat de profeet Ezra erbij betrokken raakte (meer informatie is te vinden in het boek Nehemia) en wat zijn eigen bijdrage was. De gebeurtenissen die hij beschrijft werden voorspeld door de profeet Jeremia (zie Jeremia 29:10), een feit waar Ezra meteen al in 1:1 naar verwijst. Opmerking: ook al is Ezra in het Oude Testament als het laatste historische boek opgenomen, Jeremia is chronologisch gezien het vroegere geschrift!
Ezra wil er zeker van zijn dat de lezers nauwkeurig geïnformeerd zijn en voegt verschillende lijsten met namen toe (2:3-58, 2:60-61, 7:1-5, 8:2-14 en 10:18-43), evenals de inhoud van brieven die door anderen zijn geschreven (1:2-4, 4:11-16, 4:17-22, 5:7-17, 7:12-26) en een boekrol (6:2-5). Dit alles om te onderbouwen wat hij schrijft.
3. Hoe raakte Ezra erbij betrokken?
Volgens Ezra 7:1-5 was Ezra een Levitische priester die “een vaardig schriftgeleerde was, bedreven in de Wet van Mozes die de HEER, de God van Israël, gegeven had” (7:6); “een schriftgeleerde bedreven in de woorden van de geboden van de HEER en van Zijn verordeningen voor Israël” (7:11).
Als de Perzische koning Darius in een verslag (5:7-17) leest dat God koning Kores had opgedragen om de Tempel in Jeruzalem te herbouwen (1:2), voegt hij daar instructies aan toe ter ondersteuning van de Joodse priesters (6:7-10) die opgevolgd worden door koning Artaxerxes, Darius’ kleinzoon. Hij geeft de priester Ezra een afschrift van het koninklijk besluit om de Israëlieten die vrijwillig naar Jeruzalem willen reizen, mee te nemen, evenals de tempelschat die moet worden teruggegeven en een gulle gift (“al het zilver en goud dat u in het hele gewest Babel kunt vinden, met de vrijwillige gaven van het volk en de priesters, die vrijwillig geven voor het huis van hun God in Jeruzalem” – 7:16 en 7:21-22).
Tegen de tijd dat Ezra zelf zijn opwachting maakt in het boek, ligt de herbouw van de Tempel (die was begonnen onder leiding van Zerubbabel en anderen, 2:2) al bijna twee decennia stil vanwege protesten van “de tegenstanders van Juda en Benjamin” (4:1). Deze tegenstanders waren de Samaritanen, een deels Joods, deels niet-Joods volk dat in het gebied was achtergebleven terwijl de Joden in ballingschap waren verdreven, en dat een mengeling van de Joodse religie en afgodische tradities volgden. Koning Artaxerxes geeft opdracht om de bouwwerkzaamheden te hervatten.
4. Wat leert Ezra ons over God?
God houdt Zijn beloften. God had gezegd dat de Israëlieten naar Jeruzalem zouden terugkeren, en dat deden ze. God beschermt. De reis naar Jeruzalem is lang en gevaarlijk, maar Ezra schaamt zich om de koning om bescherming te vragen. Ezra had immers opgeschept: “De hand van onze God is ten goede over allen die Hem zoeken, maar Zijn kracht en Zijn toorn is over allen die Hem verlaten” (8:22). Dus in plaats van de koning te vragen, kondigt Ezra een vastenperiode af om God om bescherming te vragen. In antwoord hierop beschermt God Ezra en het volk (8:23).
God kan zelfs vijanden voor Zijn doeleinden gebruiken. Drie Perzische koningen schreven instructies die de Israëlieten enorm tot zegen waren. Dit zal in Perzië de wenkbrauwen hebben doen fronsen, maar koning Artaxerxes rechtvaardigde zijn besluit door te verduidelijken dat hij de God van de Joden niet wilde ergeren (7:23). De acties van deze koningen kwamen de Israëlieten ten goede. Maar God had ook koning Nebukadnezar in hun nadeel gebruikt. Dit laat ons zien dat God echt de Almachtige is, die vriend en vijand kan gebruiken voor het goede en voor wat moet gebeuren.
5. Wat kunnen hedendaagse christenen van dit boek leren?
Afgezien van het feit dat God Zijn beloften houdt, onze gebeden verhoort en de touwtjes in handen heeft, vestigen de laatste twee hoofdstukken onze aandacht op Zijn heiligheid en de noodzaak voor ons om Hem te eren en te gehoorzamen. God had de Israëlieten bevolen om zich af te scheiden van de lokale afgodendienaars (9:1-2). Ze hielden zich hier niet aan. Wanneer Ezra dit ontdekt, is hij diep geschokt en beschaamd. Terwijl Zerubbabel en zijn groep gehoorzaam alle hulp van de Samaritanen hadden afgewezen, juist omdat ze zich niet met hen mochten vermengen (4:2-3), waren Joodse mannen sindsdien met vreemde vrouwen getrouwd en hadden ze hun dochters aan niet-Joodse mannen gegeven.
In hoofdstuk 10 besluiten Ezra en het volk dat deze misstand rechtgezet moet worden, wat de pijnlijke gevolgen ook mogen zijn. De uitheemse echtgenoten en kinderen geboren uit niet-Joodse vrouwen moeten allemaal vertrekken (10:3). In de 21e eeuw zullen veel predikers en voorgangers op de kwestie van bestaande zonde reageren met het idee dat God zeker van de zondaars zal houden zoals ze zijn; ze verwachten dat God Zich zal aanpassen aan een situatie die Hij uitdrukkelijk heeft afgewezen. De Israëlieten uit de tijd van Ezra gaven uiteindelijk de prioriteit aan God en Zijn geboden. Hoeveel Christenen zouden vandaag de dag, wanneer ze geconfronteerd worden met bestaande zonden, God zo drastisch en volledig eren door zich te bekeren en hun leven een totaal andere draai te geven…..?