Het begrip ‘gezin’ is van fundamenteel belang in de meeste menselijke culturen en werd oorspronkelijk door God bedacht. Toen Hij de mensen schiep, “schiep Hij hen mannelijk en vrouwelijk” (Genesis 1:27), en God gebood dit eerste paar om “vruchtbaar te zijn, talrijk te worden en de aarde te vervullen” (Genesis 1:28). Het was dus Gods idee dat mensen in een gezin zouden opgroeien — niet dat ze uit een ei zouden kruipen om een eenzaam bestaan te leiden. Maar wat leert de Bijbel ons precies over het gezinsleven?
Culturele verscheidenheid
Zoals hierboven vermeld, schiep God de mensen mannelijk en vrouwelijk. Hij stelde ook het huwelijk in als een levenslange huwelijksband tussen één man en één vrouw (zie Genesis 2:18-24), met het bijbehorende gebod om vruchtbaar te zijn en talrijk te worden. Dit leidt tot het basisontwerp van een kerngezin dat bestaat uit een man, zijn vrouw en hun kinderen. Natuurlijk zijn er veel mensen die niet trouwen en veel stellen die geen kinderen krijgen, maar we hebben het hier over het algemene patroon.
Door de hele geschiedenis heen en in verschillende culturen is er veel variatie te zien in hoe mensen hun gezinsleven vormgeven. In sommige culturen staan kerngezinnen nogal op zichzelf en leiden ze hun leven in grote onafhankelijkheid. In andere culturen doen ze dingen liever samen met andere familieleden zoals grootouders, ooms, tantes, neven enzovoort. In veel culturen verlaten kinderen het ouderlijk huis zodra ze gaan trouwen, in andere niet. De Bijbel geeft geen voorkeur aan het ene model boven het andere.
Het gezin als plaats van liefde en geborgenheid
Het basispatroon van een gezin met ouders en kinderen gaat samen met een bepaalde rolverdeling en verschillende verantwoordelijkheden. De Bijbel maakt duidelijk dat het de verantwoordelijkheid van de ouders is om voor hun kinderen te zorgen. Jezus vindt dit vanzelfsprekend wanneer hij Gods goedheid ten aanzien van mensen illustreert: “Of wie van u, als zijn zoon hem om brood vraagt, zal hem een steen geven? Of als hij om een vis vraagt, zal hij hem een slang geven? Als u dan, die slecht bent, goede gaven weet te geven aan uw kinderen, hoeveel te meer zal uw Vader, die in de hemel is, goede dingen geven aan hen die hem vragen!” (Matteüs 7:9-11). En in Psalm 103:13 lezen we: “Zoals een vader zich ontfermt over zijn kinderen, zo ontfermt de HEER Zich over wie Hem vrezen.” In de brief van Paulus aan Titus lezen we hoe jonge vrouwen moeten leren “hun mannen en kinderen lief te hebben” (Titus 2:4). In een brief aan Timoteüs zegt Paulus zelfs het volgende: “Maar als iemand de zijnen niet verzorgt, en vooral zijn huisgenoten, dan heeft hij het geloof verloochend en is hij erger dan een ongelovige” (1 Timoteüs 5:8). God verlangt dus van ons dat we onze familieleden liefhebben en voor hen zorgen.
Het gezin als de plaats om kinderen op te voeden
Naast liefde en zorg spreekt de Bijbel duidelijk over gehoorzaamheid en gezagsverhoudingen binnen het gezin. Toen God Israël een soort grondwet gaf die “de Tien Geboden” wordt genoemd, bevatte deze ook het gebod “Eer uw vader en uw moeder, opdat uw dagen verlengd mogen worden in het land dat de HEER, uw God, u geeft” (Exodus 20:12). Lucas 2:51 vertelt ons hoe Jezus “onderdanig” was aan Jozef en Maria en zo ons een voorbeeld naliet.
Ouders hebben een gezagspositie, maar dit brengt ook de verantwoordelijkheid met zich mee om hun kinderen goed op te voeden. Dit houdt in dat ze hun kinderen alles leren wat ze moeten weten om zelfstandige volwassenen te worden die voor zichzelf en hun eventuele kinderen kunnen zorgen. Maar het gaat nog verder. De Bijbel benadrukt het belang van leven naar Gods wil en in verbinding met Hem, en het is de taak van ouders om hun kinderen deze manier van leven te leren. Natuurlijk kunnen ze hun kinderen geen reddend geloof ‘geven’, maar ze moeten wel met hun leven een voorbeeld zijn voor hun kinderen. “Oefen de jongeman overeenkomstig zijn levensweg; ook als hij oud geworden is zal hij daarvan niet afwijken” (Spreuken 22:6). En in Efeziërs 6:4 worden vaders aangespoord om hun kinderen op te voeden “in de onderwijzing en de terechtwijzing van de Heer“.
Het huisgezin van God
De Bijbel spreekt niet alleen over aardse gezinnen, maar ook over een ‘geestelijke gezin’ of als ‘huisgenoten van God’ (Efeziërs 2:19). Toen Jezus werd aangesproken met een opmerking over zijn moeder en broers, antwoordde Hij degene die het hem vertelde: ”Wie is Mijn moeder en wie zijn Mijn broeders?’ En Hij strekte Zijn hand uit over Zijn leerlingen en zei: “Zie, Mijn moeder en Mijn broeders! Want wie de wil van Mijn Vader doet, Die in de hemelen is, die is Mijn broeder en zuster en moeder” (Matteüs 12:48). Christenen noemen God hun “Vader” en elkaar “broeders en zusters“. Deze geestelijke familie vervangt de natuurlijke familie en haar verantwoordelijkheden niet, maar er zijn wel overeenkomsten. Jezus eist duidelijk dat gelovigen elkaar liefhebben: “Dit is Mijn gebod, dat jullie elkaar liefhebben zoals Ik jullie heb liefgehad” (Johannes 15:12). En Galaten 6:10 spreekt over de verantwoordelijkheid van gelovigen om voor elkaar te zorgen: “Laten wij dus, terwijl wij gelegenheid hebben, goeddoen aan allen, maar vooral aan de huisgenoten van het geloof”.
Hoe belangrijk het aardse gezin ook is, het zal niet eeuwig blijven bestaan. Jezus leert ons: “wanneer zij uit de dood opgestaan zijn, trouwen ze niet en worden ze niet ten huwelijk gegeven, maar zijn ze als engelen in de hemel” (Marcus 12:25). De geestelijke band tussen gelovigen en hun hemelse Vader is echter van eeuwig belang, zoals wordt verwoord in Romeinen 8:16-17: “De Geest zelf getuigt met onze geest dat wij kinderen van God zijn. En als wij kinderen zijn, dan zijn wij ook erfgenamen: erfgenamen van God en mede-erfgenamen van Christus; wanneer wij althans met Hem lijden, opdat wij ook met Hem verheerlijkt worden“. Wie tot Gods gezin behoort, zal de zegen genieten van een eeuwig leven in Zijn nabijheid — onder Gods gezag, onder Zijn zorg en in de volheid van Zijn liefde.

