De kortst mogelijke definitie van een profeet is: ‘iemand die woorden van God spreekt’. Een profeet is dus iemand die door God gebruikt wordt om Zijn woorden door te geven aan mensen in bepaalde situaties. Een profeet is geen zondeloze heilige, maar een mens die fouten kan maken. Profeten voelen zich gedrongen om Gods waarheid te spreken wanneer God woorden op hun hart legt. Een profeet zal deze woorden getrouw doorgeven, of dat nu gemakkelijk is of niet. Meestal is dat niet zo.
Profetieën voor verschillende situaties
Hoewel elke profeet woorden van God spreekt, is de rol van profetie verschillend al naargelang de situatie. Mozes was een profeet. Hij sprak waarschuwende woorden van God tot de farao. Maar hij is vooral bekend omdat hij de wet van God aan het volk Israël gaf. Jona was een profeet. Hij moest een heidense stad waarschuwen voor de vernietiging die God had gepland. Zij bekeerden zich en werden gered. Profeten vertellen zowel over het heden als over de toekomst. Ze krijgen vaak bovennatuurlijk inzicht van de Geest over dingen die zullen gaan gebeuren. Wie gaat de oorlog winnen? Hoe lang zal het volk in ballingschap leven? Wat zal er gebeuren als het volk ongehoorzaam is? Maar het meest opvallende kenmerk van de profeten in het Oude Testament was het voorspellen van de komst van Jezus, de Messias. Overal in de profetische boeken wordt Zijn komst vermeld, zowel impliciet als expliciet.
Profetie is niet alleen iets voor profeten
Dit soort profetieën hielden op toen Jezus kwam en ze vervulde. Maar het profeteren zelf bleef. Je zou zelfs kunnen zeggen dat het vaker voorkwam. Toen de Geest op Pinksteren werd gegeven, citeerde Petrus de profeet Joël om uit te leggen wat er gebeurde: “En het zal zijn in de laatste dagen, zegt God, dat Ik zal ik uitstorten van Mijn Geest op alle vlees. En uw zonen en uw dochters zullen profeteren; uw jongemannen zullen visioenen zien, uw ouderen zullen dromen dromen. Ook op Mijn dienaren en Mijn dienaressen zal Ik in die dagen mijn Geest uitstorten en zij zullen profeteren” (Handelingen 2:17-18).
Profeten in het Nieuwe Testament
In de nieuwtestamentische kerk wordt profetie gezien als een van de gaven van de Geest. Hoewel niet alle gelovigen deze gave hebben, wordt het duidelijk als gebruikelijk beschouwd (1 Korintiërs 12:10; 12:29). Net als in het Oude Testament zien we dat profetie gebruikt kan worden om een toekomstige gebeurtenis te voorspellen. Zo voorspelde Agabus een hongersnood, die ook daadwerkelijk gekomen is (Handelingen 11:28). Maar dat is slechts één aspect ervan. Paulus leert dat profetie een gave is die de gemeente opbouwt, omdat de profeet woorden van God spreekt die versterken, vermanen en troosten (1 Korintiërs 14:1-5). Een ander voorbeeld van profetie in het Nieuwe Testament is het boek Openbaring. Jezus spreekt rechtstreeks tot de apostel Johannes in visioenen en die schrijft op wat hij ziet en hoort. Een deel van de profetie bestaat uit bemoedigende en waarschuwende brieven aan de kerken. Maar een groot deel van Openbaring gaat over de toekomst en wat er aan het einde van de tijd zal gebeuren vlak vóór en tijdens Jezus’ terugkeer.
Profetie vandaag
Zijn er dan nog steeds profeten? Ja, ik denk van wel. Maar net als de gave van genezing en het spreken in tongen, wordt de gave van profetie niet aan alle gelovigen gegeven en is het niet iets dat je kunt ‘leren door oefening’. Het is een gave die gegeven wordt zoals de Geest het wil. Hoewel in zekere zin alle gelovigen woorden van God mogen spreken, lijkt de Bijbel te leren dat in profetie het God Zelf is die het initiatief neemt om iets specifieks te openbaren. De taak van de profeet is niet om profetieën te ‘verzinnen’, maar om te spreken wat God op zijn of haar hart legt. Vervolgens is het de taak van andere gemeenteleden om te onderzoeken of de gesproken woorden werkelijk van de Heilige Geest afkomstig zijn (1 Korinthe 14:29; 1 Thessalonicenzen 5:19-21).
Ware en valse profeten
Naast ware profeten lezen we ook regelmatig over valse profeten. Hoe kunnen we die van elkaar onderscheiden? De Bijbel zegt in de eerste plaats dat als een profeet een gebeurtenis voorspelt die vervolgens niet uitkomt, er sprake is van een valse profeet (Deuteronomium 18:22). Er zijn bijvoorbeeld ‘profeten’ die opwekkingen voorspellen die nooit plaatsvinden. Ook als een profetie de Bijbel op de een of andere manier tegenspreekt, moeten we die niet serieus nemen (zie bijvoorbeeld 1 Johannes 4:1-3 en Romeinen 16:17-18). Als de profeet financieel beter wordt van zijn bediening, moeten we ook voorzichtig zijn. De meeste echte profeten in de Bijbel werden vervolgd. Tot slot, als de profeet geen getrouw christelijk leven leidt, moeten we zijn woorden niet accepteren (Filippenzen 3:17-19).