Er is afstand tussen God en mens
Als twee partijen ver uit elkaar staan, is er soms een bemiddelaar nodig; iemand die de afstand kan overbruggen. Dat geldt tussen mensen onderling en dat geldt ook tussen mensen en God. God is te hoog voor mensen. In de Bijbel wordt zelfs gezegd dat je het niet zult overleven als je God ziet (Exodus 33:20). Om de afstand te overbruggen is er een middelaar nodig. Dat gold al in het Oude Testament voor de relatie tussen God en Zijn speciale volk Israël. Mozes was de bemiddelaar tussen God en zijn volksgenoten (zie bijvoorbeeld Exodus 20:18-22 en Handelingen 7:37-38). Maar ook Mozes zelf had soms bemiddeling nodig. Hij kreeg de Torah uit handen van engelen (Galaten 3:19). Er waren dus meerdere middelaars nodig om de ontzaglijke afstand tussen God en mensen te overbruggen.
De afstand is steeds groter geworden
Er was al bemiddeling nodig toen Israël nog maar net was geroepen, aan het begin van Gods weg met Zijn volk. Hierna volgde een lange geschiedenis van ongehoorzaamheid. Keer op keer moest de Heere God constateren: “U hebt niet naar Mij geluisterd…” Als gevolg hiervan werd de kloof tussen God en Zijn volk alleen maar groter: “Uw ongerechtigheden maken scheiding tussen u en uw God, uw zonden doen Zijn aangezicht voor u verborgen zijn, zodat Hij u niet hoort.” (Jesaja 59:2) Hoe zou dat ooit weer goed kunnen komen? Als er in het begin al twee middelaars nodig waren, wat moest er dan nu niet gebeuren? Wie kon ooit de afstand nog overbruggen?
Bovendien zijn er naast het volk Israël nog talloze andere volken. Ook die zijn allemaal op afstand van God geraakt. Zoek daarvoor maar eens een bemiddelaar… Er zal minstens een heel team van bemiddelaars nodig zijn om dit conflict te overwinnen.
Wie kan bemiddelen?
Wil een verzoeningspoging van een bemiddelaar kans van slagen hebben, dan moet hij boven de partijen staan. Hij moet niet bij voorbaat één kant kiezen. Dan wordt hoogstens de wil van de sterkste partij aan de ander opgelegd. Daarom moeten beide partijen het eens zijn over de bemiddelaar. Wie kan als onafhankelijke middelaar optreden in het conflict tussen God en mensen? God is de eisende partij — dus het moet in elk geval iemand zijn aan wie Hij deze taak toevertrouwt. En dan doet God een voorstel. Kiest Hij iemand tussen God en mensen in? Eén van de aartsengelen, zoals Gabriël die al vaker namens Hem optrad? Of liever een heel team van alle aartsengelen samen? Nee, God kiest voor “de mens Christus Jezus” (1 Timotheüs 2:5). Niet een heel team, niet een aartsengel, maar een mens!
Een unieke Middelaar
Jezus Christus is door God aangewezen als Middelaar. Alleen Hij kon deze rol vervullen. Hij is Zelf God — God de Zoon. Rond het jaar 0 werd Hij daarnaast ook mens. Dat was nodig, want in die hoedanigheid kon Hij de straf voor de zonde van de mensheid op Zich nemen. “Hij heeft Zich gegeven als een losprijs voor allen” (1 Timotheüs 2:6). Zijn godheid stelde Hem in staat die last ook werkelijk te dragen, én om volmaakt rechtvaardig te leven.
Bovendien was “de mens Christus Jezus” op unieke wijze in staat om ons mensen beter bekend te maken met God. Hij kende Hem immers door en door — Hij was één met God de Vader. Daarom kon Hij zeggen: “Ik spreek over wat Ik bij Mijn Vader gezien heb.” (Johannes 8:38) En Zijn volgelingen getuigden: “Niemand heeft ooit God gezien; de eniggeboren Zoon, Die in de schoot van de Vader is, Die heeft Hem ons verklaard.” (Johannes 1:18)
Gods initiatief
Het initiatief voor Jezus Christus als middelaar is door God genomen. Mensen hebben geen voorstellen gedaan. Zij hebben niet gevraagd om bemiddeling. Mensen hebben altijd hun eigen goden gemaakt, waar ze vrij toegang toe hadden. Ze hadden geen behoefte aan bemiddeling tot de echte God. Maar Hij heeft Zelf een middelaar aangesteld om het conflict met ons mensen op te lossen. Hij had daar wél behoefte aan. En Hij deed het meest verstrekkende voorstel: een mens als bemiddelaar. Een mens in wie God Zich opofferde — Zichzelf totaal uit handen gaf voor mensen die niet naar Hem vroegen. Maar Hij vroeg naar ons en heeft Zichzelf vernederd en overgegeven in de dood, om verzoening mogelijk te maken. Wat een onvoorstelbare liefde heeft Hij daarin getoond!