Veel mensen zeggen tegenwoordig dat Satan niet bestaat en slechts een mythe is die de mensen in de oudheid geloofden. Maar dit klopt niet. De Bijbel vertelt ons wie Satan is, wat zijn huidige macht is en hoe hij werd verslagen door Jezus. De Persoon in de Bijbel die Satan het meest uitdaagde en uiterst serieus over hem sprak, was Jezus zelf.
Hoe is Satan?
Als we het hebben over wie Satan is en hoe hij eruitziet, dan zijn de populaire opvattingen over Satan als een duivel met horens en een drietand niet bijbels. Ook ideeën dat we de duivel moeten weerstaan met amuletten of speciale voorwerpen zoals kruisbeelden komen niet voor in de Schrift. De zienswijze dat Satan een engel was die tegen God in opstand kwam en uit de hemel viel vóór de schepping van de wereld wordt niet in detail beschreven in de Bijbel, maar wordt wel ondersteund door passages als Jesaja 14:12-14, Ezechiël 28:11-19 en Lucas 10:18.
Hoe het begon: een vrije keuze
Het verhaal begint in Genesis in de Hof van Eden toen de verleider (een ander woord voor Satan of de duivel) in de vorm van een slang Eva overhaalde om God ongehoorzaam te zijn door van de boom te eten die in het midden van de tuin stond (Genesis 3:1-6). Het gevolg hiervan was dat Gods vloek over mensen kwam en de zonde zijn intrede deed in de wereld. Dit leidde vervolgens tot de straf van de dood. God vervloekte ook Satan en Genesis 3:15 geeft de belofte dat op een dag een zoon van Eva de kop van de slang zal vermorzelen.
Theologen uit de vroege kerkgeschiedenis hebben gedacht dat Satan en zijn engelen in opstand kwamen toen ze zagen dat God mensen naar Zijn beeld schiep en dat ze toen jaloers werden op de relatie die God met hen had. Dit lijkt aannemelijk, maar het is speculatie, het wordt in de Bijbel niet uitgelegd.
Hoe is het mogelijk dat Satan besloot tegen God in opstand te komen? De Bijbel maakt ons dat niet duidelijk. Het lijkt erop dat de situatie voor de engelen niet veel verschilde van die van Adam en Eva. De mens en de engelen zijn geschapen om God te aanbidden. Ze hadden allebei de vrije keuze om God al of niet te gehoorzamen. Satan en zijn engelen hebben, evenals Adam, die test niet doorstaan.
Hoe is het mogelijk dat engelen, die de heerlijkheid van God kenden, besloten Satan in plaats van God te volgen, wetende dat Satan slechts een schepsel was? Dat Satan zelfs engelen ervan kan overtuigen hem te volgen, laat ons zien wat een grote bedrieger en zeer gevaarlijke tegenstander hij is. Jezus noemt hem ‘een mensenmoordenaar van het begin af’ en ‘een leugenaar en de vader der leugen’ (Johannes 8:44).
Satan is verslagen
Satan werd op dramatische wijze verslagen door Jezus. De evangelieschrijvers laten ons zien dat Jezus (in tegenstelling tot Adam en Eva) 40 dagen lang in de woestijn effectief weerstand bood aan de duivel (Matteüs 4:1-11). Jezus oefende gezag uit over Satan en zijn demonen door mensen die in de greep van de boze waren te genezen, op te richten en te bevrijden (bijvoorbeeld in Marcus 5:1-20). Jezus deelde aan Satan een definitieve slag toe aan het kruis en door Zijn opstanding, waardoor de dodelijke gevolgen van de zondeval voor de mensheid ongedaan werden gemaakt.
Satan heeft nog wel macht
We leven nu in een tijd waarin Satan nog steeds macht uitoefent over de harten en gedachten van mensen die geen christen zijn, terwijl hij ook de macht heeft om christenen te verleiden en hen lichamelijk letsel toe te brengen. Hij strooit met verderf en organiseert het kwaad in de hele wereld. Maar we leven desondanks in de wetenschap dat Jezus de overwinning heeft behaald, dat Zijn Geest en Zijn Woord ons helpen om de duivel te weerstaan en dat Satan en zijn leger uiteindelijk zullen worden vernietigd en in de poel van vuur zullen worden geworpen (Openbaring 20:7-10).
God heeft de uiteindelijke controle
De Bijbel leert dat God altijd de volledige controle heeft. Zoals we in Job 1 lezen, worden de activiteiten van de duivel en zijn demonen ingeperkt en toegelaten door God. Het Nieuwe Testament beschrijft dat mensen niet in hun eentje het gevecht met de duivel of demonen moeten aangaan, maar wijst op Jezus als de enige echte Verlosser van de christen. Zoals christenen over de hele wereld elke dag bidden: “Onze Vader … verlos ons van de boze, want van U is het koninkrijk, de kracht en de heerlijkheid tot in eeuwigheid, Amen” (Matteüs 6:9-13).
We moeten ons concentreren op God!
Veel vragen over Satan en zijn engelen worden niet beantwoord in de Bijbel. Dat betekent dat we ons niet op Satan moeten richten. God moet onze focus zijn! En mogen we deze bemoedigende waarheid nooit vergeten: Satan is al verslagen. Hem wacht slechts nog het eeuwige vuur van de hel. Aan de andere kant hebben mensen, hoe erg ze ook gezondigd hebben, altijd de kans om zich te bekeren en Gods vergeving te ontvangen. Want Jezus nam niet de natuur van een engel aan, Hij deelde onze menselijke natuur, zodat Hij door Zijn dood diegene zou overwinnen die de macht over de dood bezat – dat is de duivel (Hebreeën 2:14).